This interview is also available in English
Ο Νίκος Κουλούσιος είναι η φωνή και άνθρωπος πίσω από το Hellas Pindakaas, την Ελληνική ραδιοφωνική εκπομπή του δημοτικού ραδιοφώνου του Αμστερντάμ, FM», 99.4 Mhz. Τον βρήκαμε και καταφέραμε να μάθουμε μερικά ακόμα πράγματα για την εκπομπή του, τον ίδιο αλλά και την ζωή στην ξενιτειά.
Γεια σου Νίκο, ας ξεκινήσουμε με το όνομα. Το Hellas Pindakaas μεταφράζετε ελεύθερα σύμφωνα από εσένα ως "Ελληνικό φυστικοβούτυρο". Η ομάδα συνομωσιολόγων του Iamgreek.nl το μετέφρασε ως "Ελληνικό φιστίκι". Ποιες είναι οι σκέψεις για αυτή την γελοία θεωρία;
Τίποτα από αυτά... και όλα αυτά μαζί. Ήθελα ο τίτλος να προκαλέσει σούσουρο και να είναι ανοιχτός σε πολλαπλές ερμηνείες. Ήθελα και έναν τίτλο εύθυμο, που να παραπέμπει συνειρμικά και στην Ελλάδα αλλά και στην Ολλανδία, έναν τίτλο ενωτικό. Η φράση "Helaas pindakaas” στα Ολλανδικά είναι αρκετά δημοφιλής και σημαίνει "δυστυχώς φυστικοβούτυρο". Την χρησιμοποιούν όταν κάτι δεν τους βγαίνει όπως το επιθυμούν και είναι σαν να λένε «ε καλά, δεν πειράζει». Και επειδή κάνει και ρίμα, την χρησιμοποιούν και ως ευθυμολόγημα. Πήρα λοιπόν το πρώτο συνθετικό helaas και του άλλαξα την ορθογραφία για να γίνει hellas. Επίσης το φυστικοβούτυρο είναι πολύ αγαπητό στους Ολλανδούς, αλλά όχι και τόσο στους Έλληνες. Το ελληνικό φυστικοβούτυρο λες να αρέσει στους Ολλανδούς;
Δεν ξέρουμε για τους Ολλανδούς πάντως εμάς μας αρέσει το "Ελληνικό φυστικοβούτυρο". Ποια είναι η ιστορία πίσω από την εκπομπή και εσύ τι παίρνεις από αυτήν;
Ήθελα να κάνω κάτι για όλους τους Έλληνες που ήρθαν τα τελευταία 2-3 χρόνια στην Ολλανδία και φυσικά δεν έμαθαν αμέσως ολλανδικά. Ήθελα να τους κάνω να νιώσουν λίγο πιο άνετα, λίγο πιο «ευπρόσδεκτοι», ίσως και λίγο πιο περήφανοι σε σχέση με την αρνητική εικόνα της Ελλάδας στα μέσα ενημέρωσης της Ευρώπης. Συνειδητά λοιπόν επέλεξα η εκπομπή να είναι στα ελληνικά, κάτι που δέχθηκαν αμέσως οι υπεύθυνοι του δημοτικού ραδιοφώνου του Άμστερνταμ, μιας και η συχνότητα στην οποία εκπέμπουμε (Salto / Wereld FM) φιλοξενεί μόνο ξενόγλωσσες εκπομπές (υπάρχει μια Βρετανική, μια Ιταλική, και πολλές από χώρες της Αφρικής, της Ασίας και της Λατινικής Αμερικής). Τέλος, ήθελα να περάσω το μήνυμα που δηλώνει και ο τίτλος της εκπομπής, ότι δηλαδή οι δύο λαοί δεν έχουν να χωρίσουν τίποτα, μπορούν να συνυπάρξουν αρμονικά, όπως ακριβώς συνυπάρχουν και στο αέρα του Άμστερνταμ εκπομπές με διαφορετικές γλώσσες και κουλτούρες. Να συμπληρώσω ότι πρόκειται και για ένα στοίχημα που έβαλα με τον εαυτό μου. Δεν είχα ξανακάνει ραδιόφωνο και δεν είχα ξανακάνει δική μου εκπομπή ποτέ στο παρελθόν, πουθενά. Ήταν μια άσκηση πειθαρχίας, πίστης στις δυνατότητές μου, και μου δίδαξε ότι θα πρέπει να δημιουργούμε εμείς τις ευκαιρίες για τον εαυτό μας, χωρίς να περιμένουμε από τους άλλους να μας "σώσουν". Κάτι που είναι και πολύ επίκαιρο, και συνάμα διαχρονικό.
Το Salto/Wereld FM είναι εθελοντικό ραδιόφωνο. Πληρώνω ένα συμβολικό τίμημα για τη χρήση του στούντιο κάθε Κυριακή και ετοιμάζω την κάθε εκπομπή με δικούς μου πόρους. Είμαι ο παρουσιαστής, ο αρχισυντάκτης, ο τεχνικός του ήχου, ο ντισκ-τζόκευ και ο παραγωγός στην ουσία του όλου εγχειρήματος. Δεν προσδοκώ να βγάλω χρήματα από αυτό, με θρέφει η ανταπόκριση του κόσμου. Θέλω επίσης να περάσω το μήνυμα ότι παρά τις αντιξοότητες, πρέπει να συνεχίσουμε να είμαστε δραστήριοι, να μην σταματάμε μπροστά στα εμπόδια, και να δημιουργούμε ευκαιρίες για τον εαυτό μας, ακόμα κι αν τα πράγματα μοιάζουν απελπιστικά. Καλώ όλους όσους έχουν κάποιο θέμα που θέλουν να αναδείξουν μέσα από την εκπομπή, να μου γράψουν στο hellaspindakaas@gmail.com και, αν βρίσκονται στην Ολλανδία, να έρθουν να το συζητήσουμε ραδιοφωνικά.
Γνωρίζοντας το πόσο ειρωνικό είναι αυτό που θα σε ρωτήσω, αλλά, παρόλα αυτά πως και ακόμα ασχολείσαι με Έλληνες;
Το τι συμβαίνει στην Ελλάδα απασχολεί την διεθνή κοινή γνώμη περισσότερο από κάθε άλλο θέμα τον τελευταίο καιρό. Επειδή το πρόβλημα δεν είναι ελληνικό, αλλά συστημικό/ευρωπαϊκό, ότι συμβαίνει στην Ελλάδα, είναι σαν προετοιμασία, δοκιμή, για το τι μπορεί να ακολουθήσει και αλλού στου Ευρώπη. Για μένα είναι κάπως «σχιζοφρενικό» να ζω σε 2 χώρες ταυτόχρονα, αλλά μην ξεχνάς ότι είμαι μέλος της Ένωσης Ξένων Ανταποκριτών Ολλανδίας, είμαι στην ουσία ο μόνος «μόνιμος» Έλληνας ανταποκριτής στη χώρα αυτή.
Είσαι στην Ολλανδία από το 1999. Το φαγητό είναι ακόμα καλύτερο πίσω στην Ελλάδα;
Ναι, ασυζητητί. Απροπο καλώ όσους Έλληνες μπορούν και επιθυμούν να έρθουν στην Ολλανδία και να ανοίξουν μοντέρνα ελληνικά εστιατόρια, να το κάνουν. Το ελληνικό φαγητό δεν συγκρίνεται με το φαγητό εδώ, και οι Ολλανδοί θα το εκτιμήσουν. Είναι σίγουρη η επιτυχία. Δεν είναι μόνο το φαγητό που είναι καλύτερο, οι πρώτες ύλες αλλά και ο ελληνικός τρόπος μαγειρέματος είναι κάτι που λείπει εδώ.
Πιο νομίζεις ότι είναι το "Greek dream" στην Ολλανδία;
Ότι και το European dream, ένα ευρωπαϊκό περιβάλλον που θα σέβεται τις ευρωπαϊκές αξίες και δικαιώματα και δεν θα τα καταπατά με την πρώτη αναποδιά, ένα περιβάλλον δίκαιο που δεν θα εξοντώνει οικονομικά τις μικρότερες χώρες, ούτε τους ασθενέστερους κρίκους της αλυσίδας προς όφελος των μεγαλύτερων και ισχυρότερων. Μια δημοκρατία που δεν θα τσαλαπατιέται από τους μισαλλόδοξους, ακροδεξιούς και τους μονεταριστές του κόσμου. Ξέρεις, με ενοχλεί πολύ όταν ακούγεται μονότονα από τα ολλανδικά μέσα ότι η Ελλάδα είναι μια διεφθαρμένη χώρα, ότι υπάρχει διαφθορά στην Ελλάδα, λες και είναι ένα πρόβλημα αμιγώς ελληνικό. Διαφθορά υπάρχει παντού, ακόμα και εδώ. Δύο φορές έβαψα το σπίτι μου εδώ, και τις δυο φορές οι βαφείς με ρώτησαν ΑΝ θέλω απόδειξη.
Έχουν καμία σχέση οι Έλληνες μετανάστες που ήρθαν πριν 15 χρόνια με τους Έλληνες του νέου κύματος μετανάστευσης;
Όχι, τώρα τελευταία όλο και περισσότεροι Έλληνες αποφασίζουν να φύγουν στο εξωτερικό, προκειμένου να βρουν δουλειά. Είναι στην πλειοψηφία τους νέοι, αρκετοί από αυτούς έχουν έρθει και ως καλεσμένοι στην εκπομπή. Επίσης, έχει αυξηθεί σημαντικά και ο αριθμός των φοιτητών στα ολλανδικά πανεπιστήμια. Η νέα αυτή φουρνιά αποτελείται από μορφωμένους νέους και νέες, οι οποίοι έρχονται αρχικά ως expats αλλά τελικά μένουν εδώ και γίνονται μετανάστες, μην έχοντας πλέον την επιλογή να γυρίσουν στην Ελλάδα.
Νιώθουμε ότι ξαφνικά υπάρχει μια έξαρση νέων Ελληνικών expat δραστηριοτήτων στην Ολλανδία, συμπεριλαμβάνοντας το Iamgreek.nl, Newdiaspora.com και το Hellas Pindakass. Πιστεύεις ότι αρχίζουμε να οργανωνόμαστε λιγάκι;
Υπήρχε πάντοτε ελληνική παρουσία στην Ολλανδία, ίσως όχι στην κλίμακα που υπάρχει στη Γερμανία, αλλά υπήρχε και ήταν πάντοτε δραστήρια. Υπήρχε στη δεκαετία του 80 μια ελληνική ραδιοφωνική εκπομπή εδώ στο Άμστερνταμ αλλά δεν ευδοκίμησε. Και στην Ουτρέχτη υπήρχε μια εκπομπή αλλά διεκόπη η επιχορήγηση από το ολλανδικό κράτος κάποια στιγμή. Στο Άμστερνταμ υπήρχε ακόμη και ελληνικό βιβλιοπωλείο 2-3 δεκαετίες πριν. Για ένα μεγάλο διάστημα όμως, έβλεπα ότι αντί οι πρωτοβουλίες αυτές να αναπτύσσονται, σιγά σιγά συρρικνώνονταν. Αυτό το κενό ήθελα να καλύψω κάπως και όταν το 2007, προ κρίσης φυσικά, ξεκίνησα ένα blog στο Lifo.gr, με τίτλο Amsterdάmned, στο οποίο έγραφα για θέματα που αφορούσαν στην Ολλανδία αλλά είχαν και σχέση με την Ελλάδα. Αντιλήφθηκα τότε ότι υπήρχε κοινό, και στις δυο χώρες. Τα τελευταία δύο χρόνια βέβαια αυξήθηκε σημαντικά η παρουσία των νέων Ελλήνων στη χώρα. Και ευτυχώς αυξήθηκαν και οι πρωτοβουλίες. Η εκπομπή μου, εκτός των άλλων, σκοπό έχει να προβάλει και αναδείξει όλες αυτές τις κινήσεις, και να τις ενισχύσει.
Τι θα έλεγες σε κάποιον που θα ήθελε να έρθει στην Ολλανδία;
Να προετοιμαστεί συστηματικά και μεθοδικά και να πιστέψει στον εαυτό του. Σαν χώρα είναι μεν αρκετά διαφορετική από την Ελλάδα αλλά το τρικ της ομαλής προσαρμογής είναι να εστιάζεις σε όσα σε ενώνουν με τους άλλους, με μια διαφορετική κουλτούρα, αφήνοντας στην άκρη τα όσα ίσως σε χωρίζουν. Αυτό το τελευταίο είναι και το μότο της εκπομπής μου. Έτσι κλείνω την εκπομπή κάθε Κυριακή: «Ήταν η ελληνική εκπομπή Hellas Pindakaas. Ελάτε να ξαναβρούμε λίγα από όσα μας ενώνουν, αφήνοντας στην άκρη τα όσα ίσως μας χωρίζουν.» Είναι αλήθεια ότι η εικόνα της Ελλάδας στην Ολλανδία τα τελευταία 2-3 χρόνια έχει αλλάξει προς το αρνητικό. Σε αυτό συντελεί και η μονόπλευρη προβολή του θέματος από τα ολλανδικά μέσα. Η εφημερίδα Telegraph για παράδειγμα ξεκίνησε και συνεχίζει την προπαγάνδα, στοχοποιώντας τους Έλληνες συλλήβδην. Γενικότερα, οι Ολλανδοί θεωρούσαν τους Έλληνες σπάταλους, όπως κι εμείς βέβαια τους θεωρούσαμε τσιγκούνηδες. Πάνω σε τέτοια στερεότυπα και προκαταλήψεις πάτησε και η προπαγάνδα όσων ήθελαν να παρουσιάσουν τους «τεμπέληδες" Έλληνες ως την πηγή όλων των δεινών. Τα πράγματα όμως αλλάζουν σιγά σιγά, οι φωνές και οι κραυγές των ακραίων καταλαγιάζουν και η αληθινή εικόνα των πραγμάτων αρχίζει να φαίνεται. Τέλος, καλό θα είναι να γνωρίζουν ότι η οικονομική κρίση έχει επηρεάσει και την Ολλανδία. Γίνονται και εδώ απολύσεις, σε μεγάλες τράπεζες για παράδειγμα, και οι ευκαιρίες για δουλειά είναι λιγότερες από ότι 5-6 χρόνια πριν. Η κρίση έχει χτυπήσει βαριά την αγορά κατοικίας. Ανασφάλιστη εργασία ή εργασία με όρους σύγχρονής δουλείας (ελαστικές μορφές εργασίας) υπάρχουν και εδώ, και μάλιστα αρκετά χρόνια τώρα. Επίσης, οι Ολλανδοί δεν αποταμιεύουν, αλλά ζουν με πίστωση. Τα τελευταία 2 χρόνια έχουν γίνει σοβαρές και επίπονες περικοπές σε πολλούς τομείς της ολλανδικής κοινωνίας, σε προνοιακά επιδόματα, σε επιχορηγήσεις. Απλώς οι Ολλανδοί είναι συνηθισμένοι στη λιτότητα.
Στην εκπομπή σου, έρχονται όλοι στην ώρα τους;
Ναι, όλοι οι καλεσμένοι, Έλληνες και Ολλανδοί, είναι στην ώρα τους. Νομίζω ότι η εποχή των εθνικών στερεοτύπων έχει λήξει προ πολλού. Το ίδιο μου έλεγε και η ολλανδέζα φιλέλλην δημοσιογράφος Ingeborg Beugel όταν ήρθε στην εκπομπή. Η Ingeborg ήταν για χρόνια ανταποκρίτρια ολλανδικών μέσων στην Αθήνα. Ξεκίνησε την πορεία της στα χρόνια που η Μελίνα ήταν υπουργός πολιτισμού και από τότε η αγάπη της για την Ελλάδα είναι ασίγαστη.
Hellas Pindakaas On Demand – Η Ingeborg Beugel στο Hellas Pindakaas (16 Σεπτεμβρίου 2012)
Tips για τον on demand player
  1. Αν δεν παίξει αμέσως, αυτόματα, κάντε κλικ στο κουμπί Start κάτω δεξιά στη σελίδα του Salto/ Wereld FM On Demand. Αν δεν παίζει και πάλι, επιλέξετε στο ημερολόγιο που βγάζει, την ημερομηνία 16 Σεπτεμβρίου και ώρα/Uur 19:00-20:00. Και πατήστε Start.
  2. Στην αρχή παίζουν οι ειδήσεις του Salto, μόνο 2 λεπτά, μετά διαφημίσεις, και ακολουθεί το Hellas Pindakaas.
  3. Θα πρέπει να έχετε το Windows Media Player για να παίξει. Αν δεν το έχετε, θα πρέπει να τον εγκαταστήσετε! Δυσκολεύεται να παίξει σε mac και ipad. Αν έχετε mac/Apple, μπορείτε να κατεβάσετε το plug-in Flip4Mac, και με αυτό να χρησιμοποιήσετε τον Windows media player που χρειάζεται.
Πως, που και γιατί να ακούμε Hellas Pindakaas;
Διαδικτυακά μπορούν να μας ακούν από παντού στον κόσμο, μέσω της ιστοσελίδας του www.salto.nl. Το link για να μας ακούσουν ζωντανά θα το βρούνε και στη σελίδα του Hellas Pindakaas στο Facebook, αλλά μπορούν να ακούσουν όλες τις εκπομπές και on demand, και πάλι μέσα από τη σελίδα στο Facebook ή μέσα από τη σελίδα του Salto. Μέχρι στιγμής μας ακούνε μέσω ίντερνετ και από Γερμανία, Σουηδία, Βέλγιο, Ελλάδα, Βρετανία, Αμερική, Ρωσία. Επίσης, μας ακούνε και πολλοί Ολλανδοί που μιλούν ή καταλαβαίνουν ελληνικά. Πίστεψε με, είναι πολλοί, και αρκετοί από αυτούς έχουν έρθει ήδη καλεσμένοι στην εκπομπή και μιλήσαμε στα ελληνικά. Σκέφτομαι κάποια στιγμή να γίνει δίγλωσση η εκπομπή. Η εκπομπή μεταδίδεται κάθε Κυριακή, 7-8 το βράδυ, τοπική ώρα, Από το δημοτικό ραδιόφωνο του Άμστερνταμ, το Salto/Wereld FM.
Στόχος μου είναι να αναδείξω, μέσα από τη θεματολογία αλλά και τους καλεσμένους της εκπομπής, ότι τα προβλήματα είναι κοινά, ότι η μοίρα μας ως Ευρωπαίων πολιτών, είναι κοινή, όσο κι αν αυτό δεν φαίνεται στην επιφάνεια. Εστιάζω σε κοινωνικά θέματα, με έμφαση στην έννοια της πολυ-πολιτισμικότητας μιας και έχει αρχίσει να αποδομείται από πολλούς, κυρίως ακραίους αλλά και συντηρητικούς, όπως η Άνγκελα Μέρκελ. Α και πολλή μουσική, kατά βάση ελληνική. Αλλά με επιρροές.. και συχνά με αγγλικό στίχο.
Αν μπορούσες να φιλοξενήσεις στην εκπομπή σου κάποιον από τους ανθρώπους που αποφασίζουν για το μέλλον της Ευρώπης, ποιος θα ήταν αυτός και τι θα του έλεγες αν τον είχες απέναντί σου;
Θα καλούσα την καγκελάριο Μέρκελ και θα την ρωτούσα γιατί θεωρεί ότι πρέπει να σέρνει ολόκληρη την Ευρώπη θύμα στις προεκλογικές της επιδιώξεις. Θα της ζητούσα να αποχωρήσει, μιας και έχει αποδειχθεί ότι δεν έχει Ευρωπαϊκό όραμα, κάτι απαραίτητο για μια χώρα που ηγείται της Ευρωπαϊκής προσπάθειας.
Τι είναι αυτό που σε κάνει αισιόδοξο ή που σε απογοητεύει, σε εξοργίζει;
Αυτό που με ενοχλεί είναι ένα κοινό που καταπίνει αμάσητα όσα του λένε οι δήθεν ειδικοί ή οι ιθύνοντες. Αυτό που συμβαίνει στην Ελλάδα το βλέπω ως μια φούσκα που έπρεπε να σπάσει, αλλά και ως κάτι που ξεπερνά την Ελλάδα, ως ένα δείγμα του πόσο σάπιο είναι το όλο σύστημα. Και δεν υπάρχει καμία ενάρετη Ευρώπη. Όλοι είναι υπεύθυνοι για το τι συμβαίνει σε Ελλάδα και Ευρώπη. Αισιοδοξώ όταν βλέπω ότι αργά αλλά σταθερά, οι διαφορετικές φωνές θα ακουστούν, ο Ευρωπαϊκός κόσμος θα βγει από την προσωρινή κατάσταση του σοκ, του φόβου, της άγνοιας ή της αδιαφορίας και θα καταλάβει ότι όλοι στην ίδια βάρκα πλέουμε.
Ακολουθήστε το Hellas Pindakass στο Facebook ή ακουστε την εκπομπή του Νίκου κάθε Κυριακή στις 7 το απόγευμα (ώρα Ολλανδίας) με τον Salto/Wereld FM online player.
Επίσης μπορείτε να βρείτε τον Νίκο να γράφει στο blog Amsterdάmned στο LiFO.gr

http://www.iamgreek.nl/gr/expat-zone/2013/03/23/hellas-pindakass-getting-to-know-nikos-koulousios/