Ταξίδια στην Ελλάδα:ΧΑΛΑΣΤΡΑ Ν.ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

Δημοτικό Διαμέρισμα Χαλάστρας, πρώην Δήμος Χαλάστρας. 1. Ιστορικά Στοιχεία Μοναδικό διατηρητέο μνημείο είναι το εκκλησάκι του Αγίου Δημητρίου, που  βρίσκεται τρία χιλιόμετρα νοτιοανατολικά της Χαλάστρας στη θέση παλαιότερου  οικισμού που λεγόταν Τσαλίκοβο. Πρόκειται για τρίκλητη βασιλική των μέσων του  19ου αιώνα με γυναικωνίτη στα ανατολικά. Η εκκλησία έχει υποστεί επεμβάσεις στο  εσωτερικό. Στο τέμπλο της υπάρχουν έξι εικόνες του 19ου αιώνα φτιαγμένες από  ντόπιους αγιογράφους. Η εκκλησία κηρύχθηκε διατηρητέα το 1983. Αξιόλογο είναι και το 1ο Δημοτικό Σχολείο, κτίριο της εποχής του μεσοπολέμου,  όπως επίσης και ο υδατόπυργος, που βρίσκονται στην πλατεία. Το δημοτικό σχολείο του Ανατολικού είναι επίσης αξιόλογο κτίριο της εποχής  του μεσοπολέμου. 2. Φυσικό Περιβάλλον α. Δέλτα Αξιού Την περιοχή του Δήμου Χαλάστρας χαρακτηρίζει το Δέλτα που σχηματίζει  στις εκβολές του ο ποταμός Αξιός. Τα επιμέρους υγροτοπικά συστήματα, μαζί με το μεγάλο σε έκταση αγροοικοσύστημα  συνθέτουν τον υγροβιότοπο των Δέλτα Αξιού,Λουδία, Αλιάκμονα, και των Αλυκών Κίτρους. Ο Αξιός είναι από τους μεγάλους ποταμούς των Βαλκανίων. Εδώ και χιλιάδες χρόνια μεταφέρει μεγάλους όγκους από υλικά και τα εναποθέτει στη θάλασσα μεγαλώνοντας τη στεριά με  αποτέλεσμα κάποια στιγμή να κινδυνέψει με φράξιμο ο κόλπος της Θεσσαλονίκης.  Έτσι το 1930 το Ελληνικό Δημόσιο προχώρησε σε έργα όπως την ευθυγράμμιση της  κοίτης για να αντιμετωπίσει αυτό το πρόβλημα καθώς και το πρόβλημα των πλημμύρων  στις γύρω εκτάσεις. Από τότε ο Αξιός κατόρθωσε να δημιουργήσει το νέο δέλτα που  απλώνει την ύπαρξη του σε 22.000 στρ περίπου.Εκτιμάται ότι στο δέλτα οι συνολικές  αποθέσεις ανέρχονται σε 8.400.000 κυβικά μέτρα το χρόνο, ενώ στην κοίτη του ποταμού του πεδινού τμήματος οι αποθέσεις είναι 910.000 κυβικά μέτρα το χρόνο. Έτσι δημιουργούνται αμμονησίδες, τις οποίες εκμεταλλεύονται οι γύρω οικισμοί αλλά και το οικοδομικό  συγκρότημα της Θεσσαλονίκης. Στις όχθες και τις νησίδες που δημιουργούνται κατά μήκος του ποταμού αναπτύσσεται  βλάστηση που αποτελείται κυρίως από Λεύκες Ιτιές και Σκλήθρα, δημιουργώντας  έτσι κατάλληλες συνθήκες για την άγρια ζωή και την ορνιθοπανίδα. Η μέση ετήσια παροχή του ποταμού ανέρχεται σε 50.000 εκ. κυβικά μέτρα που στους  θερινούς μήνες μειώνεται στο ελάχιστο με αρνητικές επιπτώσεις στην άρδευση και  στον υγρότοπο. β. Υγροβιότοπος Το Δέλτα περιλαμβάνει αρκετούς και σημαντικούς βιότοπους. Οι φυσικοί βιότοποι  περιλαμβάνουν παλιρροιακά έλη,αλμυρόβαλτους, λιμνοθάλασσες, αμμονησίδες,  θαμνώνες και παραποτάμια δάση. Ανθρωπογενείς βιότοποι είναι οι εκτεταμένοι ορυζώνες, τα κανάλια και οι τάφροι.  Συνέπεια της ποικιλίας των βιοτόπων είναι να υπάρχει άγρια ζωή και πλούσια  ορνιθοπανίδα. Ο υγροβιότοπος προστατεύεται από τη Διεθνή Σύμβαση του Ramsar (1971).Η συνθήκη  της Βέρνης και η οδηγία 74/409 της ΕΟΚ προστατεύουν πολλά είδη αμφιβίων  ερπετών, θηλαστικών και πουλιών που ζουν στο Δέλτα. Επίσης ένα μεγάλο  τμήμα του έχει  χαρακτηρισθεί ως καταφύγιο θηραμάτων , με σκοπό την προστασία της πανίδας  του. Τέλος η περιοχή του Δέλτα Αξιου΄- Λουδία συμπεριλήφθηκε το1996 από το  ΥΠΕΧΩΔΕ στις περιοχές προς ένταξη στο κοινοτικό δίκτυο προστατευομένων  περιοχών NATURA 2000. γ. Κλίμα Χαρακτηρίζεται ως ηπειρωτικό μεσογειακό, λόγω του μεγάλου εύρους της  ετήσιας διακύμανσης της θερμοκρασίας. Η μέση ελάχιστη θερμοκρασία  παρατηρείται τον Φεβρουάριο, με μέσο όρο χαμηλότερης θερμοκρασίας τους  5ο C,ενώ η μέση μέγιστη τον Ιούλιο με 25ο C.Η κατανομή των βροχοπτώσεων  παρουσιάζει έντονη διακύμανση, με μέσο ύψος τα 400 mm. Οι μέγιστες βροχοπτώσεις παρατηρούνται το Νοέμβριο και το Δεκέμβριο, ενώ οι ελάχιστες τον Ιούλιο και  τον Αύγουστο. Οι άνεμοι που επικρατούν στην περιοχή είναι Β/ΒΔ καθ' όλη τη  διάρκεια του χρόνου και κυρίως την χειμερινή περίοδο (Βαρδάρης) με ποσοστό  εμφάνισης 35%.Οι Β/ΒΔ επιτρέπουν μια διαυγή ατμόσφαιρα, τον καθαρισμό της  ατμόσφαιρας από την ομίχλη και την ρύπανση και μειώνουν την υγρασία του  αέρα, αλλά όταν η έντασή τους είναι αυξημένη μπορεί να προκαλέσουν ζημιές  στις αγροτικές καλλιέργειες.Κατά τους καλοκαιρινούς μήνες επικρατούν  οι Ν/ΝΑ άνεμοι εξαιτίας της αναπτυσσόμενης θαλάσσιας αύρας. 3. Ανθρώπινες Δραστηριότητες α. Γεωργία - Κτηνοτροφία Κύριες καλλιέργειες, ρύζι, καλαμπόκι,βαμβάκι. Ειδικά το ρύζι θεωρείται σημαντικό  για το βιότοπο. Στους ορυζώνες συγκεντρώνεται μια μεγάλη ποικιλία εντόμων,  ερπετών και πουλιών. Περίπου το 70%της εγχώριας παραγωγής ρυζιού  καλλιεργείται στην περιοχή. Επίσης υπάρχει και κτηνοτροφική δραστηριότητα.  Στον υγρότοπο βόσκουν αγελάδες, πρόβατα και κατσίκια. β. Χλωρίδα - Πανίδα Κατά μήκος της κοίτης του Αξιού αναπτύσσεται ο υγρότοπος του Αξιού, ο οποίος  έχει σημαντική χλωρίδα. Η παρόχθια βλάστηση του Αξιού και η βλάστηση των νησίδων αποτελείται κυρίως  από διαπλάσεις ατόμων ιτιάς, λεύκης και σκλήθρου. Στον υποόροφο των  δενδρωδών συστάδων αναπτύσσονται αρκετά σκιαανθεκτικά θαμνώδη είδη,  τα οποία μαζί με τα ποώδη σχηματίζουν αδιαπέραστη πυκνή βλάστηση.  Παρατηρούνται επίσης συστάδες από καλαμιώνες, οι οποίες είναι ιδιαίτερα  σημαντικές για την ορνιθοπανίδα. Τους θερινούς μήνες, όταν η στάθμη του νερού ελαττώνεται, δημιουργούνται  ευνοϊκές συνθήκες για την ανάπτυξη υποβρύχιων φυτών και πλευστόφυτων. Η οικολογική αξία του δενδρώδους πλέγματος είναι σημαντική, γιατί προσφέρει  καταφύγιο στα μικρά θηλαστικά και στην ορνιθοπανίδα, τόπο φωλεασμού, τόπο  διαμονής κατά τις μεταναστεύσεις και δεξαμενή άντλησης τροφής. Παράλληλα προστατεύει το έδαφος από την διάβρωση, βοηθά τον εμπλουτισμό  του υπόγειου υδροφόρου ορίζοντα και διατηρεί την υγρασία σε υψηλά επίπεδα. Στο Δέλτα του Αξιού διακρίνονται 6 ζώνες βλάστησης: αλοφυτική βλάστηση που καλύπτει τη μεγαλύτερη έκταση: Οι αλμυρήθρες  (αλόφυτα) είναι φυτά που ζουν σε αλμυρό περιβάλλον οι θαμνώνες με τα αλμυρίκια: Σε λιγότερο αλατώδη εδάφη. Συναντάται κυρίως  κατά μήκος της κοίτης. οι λειμώνες με τα βούρλα: Κυρίως σε εκτάσεις που δεν επηρεάζονται έντονα  από αλμυρό νερό. καλαμώνες, στις εκβολές κοντά στις όχθες υδροφυτική βλάστηση σε ρηχά και γλυκά νερά Δενδρώδης κατά μήκος του ποταμού 4. Οικονομικές Δραστηριότητες α. Φυτική Παραγωγή Η καλλιέργεια του ρυζιού αποτελεί τον κύριο κλάδο φυτικής παραγωγής.  Οι αποδόσεις βρίσκονται σε πολύ υψηλά επίπεδα και υπάρχει συνεχής βελτίωση.  Οι παραγωγοί είναι καλοί γνώστες των καλλιεργειών και διαθέτουν άριστα  τεχνολογικά μέσα. Τα επόμενα δύο πιο σημαντικά προϊόντα της περιοχής είναι  το βαμβάκι και το καλαμπόκι με επίσης καλές αποδόσεις. Επίσης καλλιεργούνται, τεύτλα, μηδική,σιτάρι σκληρό, τομάτα. Η μηδική συνδέεται  κυρίως με την κτηνοτροφία. Η περιοχή του «Δέλτα Αξιού» είναι το κύριο κέντρο παραγωγής ρυζιού της  χώρας.Δεύτερη σε έκταση καλλιέργεια είναι το βαμβάκι. Η παραγωγικότητα της περιοχής είναι πολύ υψηλή. Ειδικά στο ρύζι η παραγωγή  έχει μεγιστοποιηθεί. Ο κύριος τροφοδότης των καλλιεργούμενων εκτάσεων σε  νερό είναι ο Αξιός. Σχεδόν το σύνολο των καλλιεργειών αρδεύονται. Σαν μέθοδος άρδευσης κυριαρχεί η επιφανειακή. Αυτό οφείλεται στο ότι η περιοχή  υπάγεται στο ευρύτερο δίκτυο επιφανειακής άρδευσης της πεδιάδας Θεσσαλονίκης . Η διανομή του νερού γίνεται με βάση τη ζήτηση από τους παραγωγούς. Υπεύθυνος  είναι ο Οργανισμός Εγγείων Βελτιώσεων. Ο τρόπος διανομής είναι με ελεύθερη ροή και ελεύθερο ωράριο. Οι επιφανειακές μέθοδοι άρδευσης είναι με κατάκλιση - λεκάνες  -, με διάχυση - λωρίδες - και με αυλάκια. Στην περιοχή λόγω του ότι η κύρια  καλλιέργεια είναι το ρύζι η μέθοδος που επικρατεί είναι με λεκάνες. Στη Χαλάστρα λειτουργούν δύο αγροτικοί συνεταιρισμοί. Οι δραστηριότητες των  συνεταιρισμών είναι αρκετά διευρυμένες και περιλαμβάνουν τη λειτουργία ξηραντηρίων, καταστήματα λιανικής πώλησης και τη χρησιμοποίηση μηχανημάτων. Ασχολούνται  κατά 75% με το ρύζι. Επίσης λειτουργεί ένας αλιευτικός οστρακοπαραγωγικός, ένας  αλιευτικός και ένας γαλακτοκομικός συνεταιρισμός ενώ στην κοινότητα Ανατολικού  ένας αγροτικός και ένας γαλακτοκομικός. β. Ζωϊκή Παραγωγή Στην περιοχή υπάρχει και κτηνοτροφία. Ο Δήμος Χαλάστρας έχει υψηλή συγκέντρωση  Ζωικού κεφαλαίου για αυτό έχει και αυξημένη παραγωγή κτηνοτροφικών φυτών και  κυρίως μηδικής. γ. Αλιεία Στο Θερμαϊκό κόλπο παράγεται το 90% των μυδιών της παραγωγής της χώρας.  Στην περιοχή του Αξιού παράγεται σχεδόν το 72%της εθνικής παραγωγής. Στην περιοχή του Δέλτα ανέκαθεν ασκείται η παραδοσιακή αλιεία και η  οστρακοκαλλιέργεια-ειδικότερα η μυδοκαλλιέργεια -με άριστες προοπτικές.  Στην περιοχή Χαλάστρας οι αλιείς ανέρχονται στους 200 εκ των οποίων  οι 110 είναι μυδοτρόφοι. Τα κύρια είδη του αλιεύματος είναι λαβράκια,  γλώσσες, κεφαλόπουλα, κουτσομούρες, σουπιές, γαρίδες και από τα  οστρακοειδή μύδια και χάβαρα. Πηγή: dimosdelta.gr
Χαλάστρα
Νομός	Θεσσαλονίκης
Δήμος	Χαλάστρα
Πληθυσμός	7.270
Υψόμετρο	5 m
Παλαιά ονομασία	Πύργος, Κουλακιά

Χαλάστρα

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια

Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Αυτό το λήμμα ή η ενότητα αναφέρει βιβλιογραφία ή πηγές, αλλά δεν περιέχει είτε  καθόλου είτε επαρκείς παραπομπές ώστε να μπορούν να επαληθευτούν οι πηγές του. Μπορείτε να βοηθήσετε την Βικιπαίδεια προσθέτοντας κατάλληλες παραπομπές  (υποσημειώσεις ή ένθετες) που να υποστηρίζουν το λήμμα. Η σωστή σήμανση για αποτύπωση της ημερομηνίας σήμανσης είναι: {{Χωρίς παραπομπές|21|11|2011}}

Συντεταγμένες: 40°37′39″N 22°44′00″E / 40.62750°N 22.73333°E (Χάρτης)

Η Χαλάστρα είναι κωμόπολη νοτιοανατολικά της Θεσσαλονίκης και απέχει 20 χιλιόμετρα από αυτήν. Οι κάτοικοι της ανέρχονται σύμφωνα με την απογραφή του 2011 σε 7.270. Συνορεύει με τον

 Αξιό ποταμό που εκβάλει στο δέλτα του το οποίο προστατεύεται από την συνθήκη ραμσάρ.

 Το συγκεκριμένο δέλτα ποικίλει από την πλούσια πανίδα και χλωρίδα και από τα σπάνια

 αποδημητικά πουλιά. Ο κάμπος της ευρύτερης περιοχής συγκαταλέγεται από τους

 μεγαλύτερους σε παραγωγή ρυζιού στην Ευρώπη. Επίσης ένα σημαντικό κομμάτι είναι 

και η αλιεία με πλούσια παραγωγή εξαγωγής (Ιταλία, Ισπανία, Γαλλία) μυδιού.

Ιστορικά στοιχεία

Καταγωγή των κατοίκων της Χαλάστρας

Ο Απόλλων Παπαγεωργίου στο σύγγραμμα του η «Αρχαία Μυγδονία» αναφέρει ότι άκμαζαν

 οι αρχαίες πόλεις - οικισμοί Χαλάστρα, Σίνδος, Στρέψα, Φύσκα, Αίνεια^[1]. Την περιοχή

 κατοικούσαν κατά τη Νεολιθική περίοδο Πελασγικά φύλα, και συγκεκριμένα οι Μύγδονες,

 που έδωσαν και το όνομά τους στην περιοχή.

Αρχαία Ιστορία

Η Xαλάστρα ή Χαλαίστρα μνημονεύεται από αρχαιοτάτους χρόνους από φιλόσοφους και

 ιστορικούς όπως Στράβων Ηρόδοτος Πλούταρχος και ο ρωμαίος ιστορικός Πλίνιος.

 Ο τελευταίος Μακεδόνας βασιλιάς ο Περσέας κατέστρεψε την πόλη Χάλαιστρον όπως 

ονομαζόταν σε εκείνα τα χρόνια και κατάσφαξε τους κατοίκους τhς διότι αντιτάχτηκαν στην

 εκστρατεία κατά των Ρωμαίων. Αλλά ανοικοδομήθηκε κατά την περίοδο της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας.

 Ο Πλούταρχος αναφέρει στους βίους «παράλληλους-Ιούλιος Καίσαρας» για τον Λήνο τον

 Χαλαστραίο και μακεδόνα ευγενή ο ποιος εκμυστηρεύτηκε στον αυλικό Μηκόμαχο ότι πρόκειται

 να δολοφονήσει τον Μέγα Αλέξανδρο επειδή διαφωνούσε για την εκστρατεία του στην

 Άπω Ανατολή. Αυτό το πληροφορήθηκε ο στρατηλάτης και διέταξε να τον συλλάβουν, 

ο Λήνος αντιστάθηκε και σκοτώθηκε από τους στρατιώτες. Σημειωτέων ότι o Λήνος υπήρξε

 και αυτός όπως και ο Αλέξανδρος μαθητής του Αριστοτέλη. Ο ιστορικός γεωγράφος 

Στράβων αναφέρει ότι ο Κάσσανδρος το 315π.χ. ίδρυσε την πόλη της Θεσσαλονίκης

 συγκεντρώνοντας σε αυτήν 26 πόλις-χωριά μεταξύ τον οποίων και η Χαλάστρα. 

Σημείο αναφοράς είναι ο χαλαστραιος Παρμενίων που υπήρξε στρατηγός του πατέρα του

 Μεγάλου Αλεξάνδρου του Φιλίππου και μάλιστα στάθηκε το 336 π.Χ. μαζί με

 τον Άτταλο και με 100.000 μακεδόνες στην Μικρά Ασία, με σκοπό να ελευθερώσουν

 τις Ελληνικές πόλις από την Τρωάδα μέχρι τον Μαίανδρο πράγμα που επέτυχαν.

Αξιός και Χαλάστρα

Ο Αξιός, ο πλέον σημαντικός ποταμός στην πεδιάδα της Θεσσαλονίκης, με τις συνεχείς

 πλημμύρες δημιούργησε προβλήματα στους κατοίκους της Χαλάστρας κατά τους 

πρώτους αιώνες της τουρκοκρατίας και ανάγκαζε τους κατοίκους της αλλάζουν 

συχνά τον τόπο διαμονής.

Χαλάστρα και Θεσσαλονίκη

Στα χρόνια του Μακεδονικού αγώνα 1906 - 1912 η προσφορά της Κουλακιάς (Χαλάστρας) 

είναι τεράστια που το συναντάμε στο βιβλίο της Πηνελόπης Δέλτα, τα μυστικά του βάλτου. 

Αξιομνημόνευτη είναι η βοήθεια της Χαλάστρας στην απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης 

όταν ο Ελληνικος στρατός με τον βασιλιά Κωνσταντίνο έφτασε στον ποταμό Αξιό αλλά 

επειδή δεν υπήρχε γέφυρα και υπό την πίεση των Βουλγάρικων στρατευμάτων που για 

ευνόητους λόγους ήθελε να μπει πρώτη στην Θεσσαλονίκη. Καταλυτική ήταν η προσφορά 

των κάτοικων της Χαλάστρας που δημιούργησαν πλωτή γέφυρα για να προλάβει ο

 ελληνικός στρατός τα Βουλγαρικά στρατεύματα έτσι ώστε να γιορτάζουμε

 26 Οκτώβριου 1912 την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης και της

 Χαλάστρας 22 Οκτωβρίου 1912(ελευθέρια).^[2]

Ονομασίες της Χαλάστρας

Η ονομασία Χαλάστρα είναι τόσο παλιά όσο και η αρχαία Μυγδονία άλλες ονομασίες

 που δόθηκαν σε αυτήν είναι Καστρίων, Κουλιακιά και Πύργος. Η ονομασία Καστρίων

 δόθηκε κατά την περίοδο της Βυζαντινής αυτοκρατορίας λόγω της ύπαρξης κάποιου

 φρουρίου ή πύργου. Βέβαια στα χρόνια της τουρκοκρατίας ήταν γνωστή ως Κουλακιά

 από το τουρκικό (κουλέ) που σημαίνει πύργος. Στην βυζαντινή εποχή όμως που ήταν

 και έδρα της επισκοπής Καμπανίας αναφέρονται ως Χαλάστρα αλλά και ως Καστρίων

. Η ευρύτερη περιοχή γύρω από την Χαλάστρα μαζί με την Χαλάστρα ονομάζεται Καμπανία.

 Το όνομα αυτό το οφείλει στους Γαλάτες επιδρομείς. Η λέξη Καμπανία αντλείτε

 από την λατινική λέξη Campania το οποίο σημαίνει πεδιάδα.

Πληθυσμός

Η εξέλιξη του πληθυσμού της Χαλάστρας έχει ως εξής:

Απογραφή [1]	Πληθυσμός
1940	3.987
1951	4.547
1961	5.094
1971	5.795
1981	6.498
1991	7.118
2001	7.360
2011	7.270

Παραπομπές

1. Jump up ↑ Απόλλων Παπαγεωργίου συγγραφέας
2. Jump up ↑ Πηνελόπης Δ βιβλίο τα μυστικά του βάλτου

Πηγές

• Απόλλων Παπαγεωργίου συγγραφέας
• Θεόδωρος Γκλαβέρης βιβλίο Κάμπος της Θεσσαλονίκης
• Βιβλίο Χαλαστραίος πόλις Τάκης Θεωχαρίδης συγγραφέας
• Πηνελόπης Δ βιβλίο τα μυστικά του βάλτου

Δημοσιεύθηκε στις 28 Οκτ 2012

Website: http://www.tv4e.gr

Official Facebook Page: http://www.facebook.com/tv4egr

Official Google+ Page: http://Gplus.to/tv4e

Official Twitter: http://twitter.com/tv4e