Ο δέκατος μήνας του
Γρηγοριανού Ημερολογίου,
με διάρκεια 31 ημερών. Πήρε την ονομασία του από τη λατινική λέξη Octo
(= οκτώ), επειδή στο αρχαίο δεκάμηνο ρωμαϊκό ημερολόγιο ήταν ο όγδοος
στη σειρά μήνας. Στη συνέχεια, με την προσθήκη του
Ιανουαρίου και του
Φεβρουαρίου,
το ρωμαϊκό ημερολόγιο έγινε δωδεκάμηνο. Ο Οκτώβριος μετακινήθηκε στη
δέκατη θέση, αλλά διατήρησε την παλιά του ονομασία. Οι Ρωμαίοι τον
ονόμαζαν και Sementilius (semen = σπόρος).
Στην αρχαία Ελλάδα ο Οκτώβριος ισοδυναμούσε με το δεύτερο
δεκαπενθήμερο του μήνα Βοηδρομιώνα και το πρώτο δεκαπενθήμερο του μήνα
Πυανοψιώνα. Η περίοδος αυτή ήταν πλούσια σε γιορτές (
Προηρόσια,
Πυανόψια,
Θησεία,
Απατούρια,
Οσχοφόρια,
Θεσμοφόρια),
καθώς οι Αθηναίοι φρόντιζαν να εξασφαλίζουν τη θεϊκή προστασία για τον
κύκλο των γεωργικών εργασιών, που μόλις άρχιζε. Για το ίδιο λόγο οι
Ρωμαίοι θυσίαζαν ένα άλογο στο Πεδίο του Άρεως για να πάνε καλά τα
σπαρτά. Τον Οκτώβριο διεξάγονταν κατά το μεγαλύτερο μέρος τους τα
περίφημα
Ελευσίνια Μυστήρια, σε Αθήνα και Ελευσίνα.
Στο λαϊκό καλεντάρι, ο Οκτώβριος ονομάζεται Αγιοδημήτρης ή Αγιοδημητριάτης, από τη μεγάλη χριστιανική γιορτή του
Αγίου Δημητρίου (
26 Οκτωβρίου),
Βροχάρης και Σποριάς (Σποριάτης ή Σπαρτός), για τις ευεργετικές βροχές
στη σπορά (σχετική η παροιμία «Οκτώβρη και δεν έσπειρες, οχτώ σακιά δεν
γέμισες») και Μπρουμάρης (ομιχλώδης, σκοτεινός).
Ο Οκτώβριος σχετίζεται με μεγάλες στιγμές του νεώτερου Ελληνισμού. Στις
26 Οκτωβρίου 1912
απελευθερώθηκε η Θεσσαλονίκη από τον Ελληνικό Στρατό, στις
28 Οκτωβρίου 1940
η φασιστική Ιταλία επιτέθηκε στη χώρα μας και στις
12 Οκτωβρίου 1944
η γαλανόλευκη κυμάτισε και πάλι στην Ακρόπολη.
Εορτολόγιο 2016
Οκτώβριος
Ανάξαρχος,
Αναξιμένης,
Δημάρατος,
Δημοκλής, Δημόκλεια,
Δημοσθένης, Δημοσθενία,
Επαμεινώνδας,
Ετεοκλής,
Ηρακλής,
Ηφαιστίων,
Ήφαιστος,
Θεόφραστος,
Θησεύς, Θησέας,
Ισοκράτης,
Μιλτιάδης,
Μνήσαρχος,
Όμηρος,
Παρμενίων,
Πελοπίδας,
Περικλής, Περίκλεια,
Πίνδαρος,
Πολύβιος, Πολυβία,
Πολύνικος, Πολυνίκη,
Προμηθέας,
Σοφοκλής, Σοφόκλεια,
Φιλοποίμην,
Φωκίων,
Χρόνιος, Χρονία
Απολλώνιος, Απολλωνία,
Αστέριος, Αστερία, Αστέρω,
Ζηνόβιος, Ζηνοβία,
Κλαύδιος, Κλαυδία,
Κλεόπας,
Νεονίλλα,
Νέων
.jpg)
Παροιμίες
Μήνες | Οκτώβριος
Αϊ-Δημητράκη, μικρό Καλοκαιράκι.
[Ελληνική]
Ο Οκτώβρης συγυρίζει, ναφθαλίνη θα μυρίσει
[Ελληνική]
Οκτώβρης και δεν έσπειρες, οχτώ σωρούς δεν έκανες…
[Ελληνική]
Οκτώβρης και δεν έσπειρες; Λίγο σιτάρι θα ’χεις.
[Ελληνική]
Όποιος σπέρνει τον Οκτώβρη, έχει οκτώ σειρές στ’ αλώνι.
[Ελληνική]
Το οκτωβριανό το λάδι, άλλος μήνας δεν το βγάζει.
[Ελληνική]
Οκτώβριος ο μήνας των «χειμαδιών»
Ο
κάθε μήνας του χρόνου δεν είναι απλά μία ημερομηνία αλλά συνδέεται με
παραδόσεις που πίσω τους κρύβεται μία ολόκληρη ιστορία. Κατά το Γρηγοριανό Ημερολόγιο
ο δέκατος μήνας του χρόνου είναι ο Οκτώβριος και για τον ερχομό του μας
προετοιμάζει ο καιρός αφού οι βροχές είναι το μεγαλύτερο δώρο για τους
γεωργούς, το οποίο φέρνει μαζί του ο «βροχάρης».
Ας κάνουμε μία αναδρομή στο παρελθόν τότε που οι άνθρωποι λειτουργούσαν σύμφωνα με το Αττικό Ημερολόγιο.
Ο κάθε μήνας ήταν αφιερωμένος σε έναν ή δύο από τους δώδεκα Ολύμπιους
Θεούς και κατά τη διάρκεια του μήνα γίνονταν γιορτές που τιμούσαν τους
Θεούς. Ο Οκτώβριος, ο οποίος αποτελεί τον τέταρτο μήνα σύμφωνα με το
Αττικό Ημερολόγιο, ήταν αφιερωμένος στον Θεό Απόλλωνα και ονομάστηκε
Πυανεψιών. Η πιο σημαντική γιορτή αυτού του μήνα ήταν τα ιερά Πυανέψια
(Πυάνος+έψω=βράζω κουκιά), τα οποία ήταν αφιερωμένα στον Απόλλωνα εξου
και η ονομασία.
Αργότερα πήρε κι άλλες ονομασίες ενώ οι παροίμιες δε μπορούσαν να λείπουν από το μήνα με τις πρώτες βροχές. Ο Οκτώβριος ή Οκτώβρης, ή Οχτώβρης, ή Τρυγομηνάς, στις
περισσότερες περιοχές τον δέκατο μήνα του χρόνου ξεκινούσε ο τρύγος και
γι αυτό πήρε το όνομα αυτό. Οι ονομασίες όμως δε σταματάνε εδώ αλλά
ούτε και οι εργασίες που συνοδεύουν αυτό το μήνα. Ο δεύτερος μήνας του
φθινοπώρου αποτελεί την ιδανική εποχή για τη σπορά των χωραφιών γι αυτό
έχει γίνει γνωστός και ως Σποριάτης ή Σποριάς ή Σπαρτός. Ταυτόχρονα, ονομάζεται και Μπρουμάρης (=ομιχλώδης, σκοτεινός) και Παχνιστής (από την πάχνη που πέφτει στους αγρούς).
Μία από τις παροιμίες που λέγονται για τον Οκτώβριο αφορά το κρασί και αναφέρει: «Όποιος μήνας έχει ΡΟ, δε θέλει στο κρασί νερό».
Για τους κτηνοτρόφους ο μήνας αυτός είναι γνωστός για τα «χειμάδια»,
τα οποία αποτελούν ένα έθιμο, μία παράδοση. Ουσιαστικά το μήνα αυτό οι
άνθρωποι έφευγαν από τα βουνά και κατέβαιναν στα πεδινά (η επιστροφή στο
σπίτι), με σκοπό να βρουν ευνοϊκότερες συνθήκες για τα ζώα τους. Η
μεταφορά των ζώων συνεχίζει να γίνεται ακόμα και σήμερα με τους
κτηνοτρόφους να περπατάνε 200 και 300 χιλιόμετρα με τα πόδια.
Στις μέρες μας η πιο μεγάλη γιορτή που υπάρχει αυτό τη μήνα είναι
αυτή του Αγίου Δημητρίου. Για το λόγο αυτό ο μήνας έχει πάρει την
προσωνυμία «Αι-Δημητριάτης» ή «Αι-Δημήτρης». Παράλληλα,
τα λουλούδια του Οκτωβρίου, τα χρυσάνθεμα ονομάστηκαν Αηδημητριάτικα.
«Τ' άη - Δημητριού, τι είσαι 'σύ και τι 'μαι εγώ λέει το νιο κρασί στο
παλιό», μία από τις παροιμίες που λέγονται για τη μεγάλη γιορτή του
μήνα.
Μέχρι και σήμερα ο Οκτώβρης αποτελεί το μήνα που έρχονται οι πρώτες
βροχές και στην Κρήτη συνεχίζονται όλες οι παραδοσιακές εργασίες που
γίνονται από τους γεωργούς και τους κτηνοτρόφους. Μπορεί όλες αυτές οι
δουλειές, σήμερα να γίνονται με μεγαλύτερη ευκολία παρόλα αυτά, η
παράδοση συνεχίζεται και μένει αναλλοίωτη στο χρόνο.
Καλό τρυγομηνά!!!
- See more at:
http://www.ekriti.gr/%CE%B1%CF%86%CE%B9%CE%B5%CF%81%CF%8E%CE%BC%CE%B1%CF%84%CE%B1/%CE%BF%CE%BA%CF%84%CF%8E%CE%B2%CF%81%CE%B9%CE%BF%CF%82-%CE%BF-%CE%BC%CE%AE%CE%BD%CE%B1%CF%82-%CF%84%CF%89%CE%BD-%C2%AB%CF%87%CE%B5%CE%B9%CE%BC%CE%B1%CE%B4%CE%B9%CF%8E%CE%BD%C2%BB#sthash.jIb1sD6u.dpuf
Οκτώβριος ο μήνας των «χειμαδιών»
Ο
κάθε μήνας του χρόνου δεν είναι απλά μία ημερομηνία αλλά συνδέεται με
παραδόσεις που πίσω τους κρύβεται μία ολόκληρη ιστορία. Κατά το Γρηγοριανό Ημερολόγιο
ο δέκατος μήνας του χρόνου είναι ο Οκτώβριος και για τον ερχομό του μας
προετοιμάζει ο καιρός αφού οι βροχές είναι το μεγαλύτερο δώρο για τους
γεωργούς, το οποίο φέρνει μαζί του ο «βροχάρης».
Ας κάνουμε μία αναδρομή στο παρελθόν τότε που οι άνθρωποι λειτουργούσαν σύμφωνα με το Αττικό Ημερολόγιο.
Ο κάθε μήνας ήταν αφιερωμένος σε έναν ή δύο από τους δώδεκα Ολύμπιους
Θεούς και κατά τη διάρκεια του μήνα γίνονταν γιορτές που τιμούσαν τους
Θεούς. Ο Οκτώβριος, ο οποίος αποτελεί τον τέταρτο μήνα σύμφωνα με το
Αττικό Ημερολόγιο, ήταν αφιερωμένος στον Θεό Απόλλωνα και ονομάστηκε
Πυανεψιών. Η πιο σημαντική γιορτή αυτού του μήνα ήταν τα ιερά Πυανέψια
(Πυάνος+έψω=βράζω κουκιά), τα οποία ήταν αφιερωμένα στον Απόλλωνα εξου
και η ονομασία.
Αργότερα πήρε κι άλλες ονομασίες ενώ οι παροίμιες δε μπορούσαν να λείπουν από το μήνα με τις πρώτες βροχές. Ο Οκτώβριος ή Οκτώβρης, ή Οχτώβρης, ή Τρυγομηνάς, στις
περισσότερες περιοχές τον δέκατο μήνα του χρόνου ξεκινούσε ο τρύγος και
γι αυτό πήρε το όνομα αυτό. Οι ονομασίες όμως δε σταματάνε εδώ αλλά
ούτε και οι εργασίες που συνοδεύουν αυτό το μήνα. Ο δεύτερος μήνας του
φθινοπώρου αποτελεί την ιδανική εποχή για τη σπορά των χωραφιών γι αυτό
έχει γίνει γνωστός και ως Σποριάτης ή Σποριάς ή Σπαρτός. Ταυτόχρονα, ονομάζεται και Μπρουμάρης (=ομιχλώδης, σκοτεινός) και Παχνιστής (από την πάχνη που πέφτει στους αγρούς).
Μία από τις παροιμίες που λέγονται για τον Οκτώβριο αφορά το κρασί και αναφέρει: «Όποιος μήνας έχει ΡΟ, δε θέλει στο κρασί νερό».
Για τους κτηνοτρόφους ο μήνας αυτός είναι γνωστός για τα «χειμάδια»,
τα οποία αποτελούν ένα έθιμο, μία παράδοση. Ουσιαστικά το μήνα αυτό οι
άνθρωποι έφευγαν από τα βουνά και κατέβαιναν στα πεδινά (η επιστροφή στο
σπίτι), με σκοπό να βρουν ευνοϊκότερες συνθήκες για τα ζώα τους. Η
μεταφορά των ζώων συνεχίζει να γίνεται ακόμα και σήμερα με τους
κτηνοτρόφους να περπατάνε 200 και 300 χιλιόμετρα με τα πόδια.
Στις μέρες μας η πιο μεγάλη γιορτή που υπάρχει αυτό τη μήνα είναι
αυτή του Αγίου Δημητρίου. Για το λόγο αυτό ο μήνας έχει πάρει την
προσωνυμία «Αι-Δημητριάτης» ή «Αι-Δημήτρης». Παράλληλα,
τα λουλούδια του Οκτωβρίου, τα χρυσάνθεμα ονομάστηκαν Αηδημητριάτικα.
«Τ' άη - Δημητριού, τι είσαι 'σύ και τι 'μαι εγώ λέει το νιο κρασί στο
παλιό», μία από τις παροιμίες που λέγονται για τη μεγάλη γιορτή του
μήνα.
Μέχρι και σήμερα ο Οκτώβρης αποτελεί το μήνα που έρχονται οι πρώτες
βροχές και στην Κρήτη συνεχίζονται όλες οι παραδοσιακές εργασίες που
γίνονται από τους γεωργούς και τους κτηνοτρόφους. Μπορεί όλες αυτές οι
δουλειές, σήμερα να γίνονται με μεγαλύτερη ευκολία παρόλα αυτά, η
παράδοση συνεχίζεται και μένει αναλλοίωτη στο χρόνο.
Καλό τρυγομηνά!!!
- See more at:
http://www.ekriti.gr/%CE%B1%CF%86%CE%B9%CE%B5%CF%81%CF%8E%CE%BC%CE%B1%CF%84%CE%B1/%CE%BF%CE%BA%CF%84%CF%8E%CE%B2%CF%81%CE%B9%CE%BF%CF%82-%CE%BF-%CE%BC%CE%AE%CE%BD%CE%B1%CF%82-%CF%84%CF%89%CE%BD-%C2%AB%CF%87%CE%B5%CE%B9%CE%BC%CE%B1%CE%B4%CE%B9%CF%8E%CE%BD%C2%BB#sthash.jIb1sD6u.dpuf
.png "English"){kind=small}
